۲۹ دی روز هوای پاک

۲۹ دی روز هوای پاک

 تاریخچه نامگذاری روز هوای پاک

بحران آلودگی هوا یکی از مهمترین تبعات انقلاب صنعتی به شمار می‌رود و کاهش این آلودگی یکی از دغدغه‌های اصلی مسئولان و مردم کشورهای صنعتی محسوب می‌شود لذا استفاده از برنامه‌های نمادین برای جلب افکار عمومی و مسئولان طی دو دهه گذشته به صورت برگزاری مراسم‌هایی تحت عنوان «روز بدون دود» و «روز بدون خودرو» یا «روز هوای پاک» در بسیاری از کشورهای جهان اجرا می‌شود.

آلودگی هوا، ۱۱ برابر آلودگی آب و ۱۱ برابر آلودگی غذا برای انسان خطرناک‌تر است.

تعریف آلودگی هوا

وجود یک یا چند آلاینده در غلظت و مدتی که برای زندگی انسان، حیوان یا گیاه مضر باشد، به اشیا و متعلقات انسان آسیب برساند، یا اینکه در راحتی و آسایش انسان اختلال ایجاد کند.

آلاینده‌های هوا

آلاینده‌های اولیه

آلاینده‌هایی که به طور مستقیم از منبع آلوده‌کننده وارد هوا می‌شوند شامل: منوکسیدکربن، اکسیدهای ازت، اکسیدهای نیتروژن، هیدروکربن‌ها و ذرات معلق.

آلاینده‌های ثانویه

آلاینده‌هایی که به طور غیرمستقیم از ترکیب آلاینده‌های اولیه با اجزای طبیعی اتمسفر یا آلاینده‌های دیگر، در اثر واکنش‌های فتوشیمیایی یا هیدرولیز (ترکیب با آب) حاصل می‌شوند. شامل: ازن، پیروکسی اسیتیل نیترات، پیروکسی بنزنوییل نیترات و غیره.

اهمیت آلودگی هوا

روزانه به طور متوسط حدود ۱ کیلوگرم غذا می خوریم، ۱/۵ کیلوگرم آب می نوشیم و ۱۱ کیلوگرم هوا تنفس می‌کنیم. بنابراین آلودگی هوا، ۱۱ برابر آلودگی آب و ۱۱ برابر آلودگی غذا برای انسان خطرناک‌تر است در حالی که به بهداشت آب و غذا بیشتر از بهداشت هوا توجه می‌شود.

منابع آلودگی هوا و سهم آن‌ها در تولید آلاینده‌ها

۱. وسایل نقلیه: %۵۷-%۸۰

۲. صنایع و نیروگاه‌ها: %۱۸-%۱۷

۳. فعالیت‌های گرمایش خانگی: %۷-%۱۸

بیماری‌های مرتبط با آلودگی هوا

  • آمفیزم (Emphysema): تخریب کیسه‌های هوایی
  • برونشیت مزمن (Chronic Bronchitis): تخریب مژک‌های مجاری تنفسی
  • حساسیت(Allergy): آبریزش بینی، تنگی نفس، خارش پوست، اشک چشم و عطسه‌های پی در پ
  • آسم (Asthma): مقاومت مجاری تنفسی در برابر عبور هوا
  • ذات الریه (Pneumonia): عفونت دستگاه تنفسی تحتانی

اثرات جوی آلودگی هوا

اثر گلخانه‌ای:

زمانی که در ناحیه‌ای از جو بر اثر آلودگی هوا، برخی گازهای پایدار که مهمترین آنها دی اکسیدکربن است، تراکم پیدا کند، اشعه خورشید بیشتری بدون مزاحمت به سطح زمین می‌رسد، ولی به دلیل ظرفیت زیاد این گازها (معروف به گازهای گلخانه‌ای) در جذب حرارت، اشعه مادون قرمز منعکس شده از سطح زمین را جذب کرده و مانع از عبور آن از سطح زمین می‌شوند. همین امر سبب افزایش حرارت کره زمین شده و گرم شدن کره زمین منجر به تغییرات آب و هوایی، بالا آمدن سطح دریاها، ذوب شدن یخ در دو قطب و اثرات کشاورزی (آب گرفتگی مزارع در اثر افزایش بارندگی، فرسایش خاک و کاهش محصولات) خواهد شد.

تخریب لایه ازن:

وجود ازن (O۳) در لایه‌ای از جو زمین (استراتوسفر) از این جهت برای انسان لازم و ضروری است که تا %۹۹ اشعه ماورا بنفش خورشید را در حالت طبیعی جذب می‌کند و مانع رسیدن آن به سطح زمین می‌شود. آلاینده‌هایی مانند اکسیدهای ازت (NOX)، کلروفلئوروکربن ها (مثل ترکیبات.C.F.C) موجود در اسپری‌ها) در ازن موجود در لایه‌ی استراتوسفر اثر گذاشته و باعث تخریب آن می‌شوند.

تخریب این چتر حفاظتی و رسیدن اشعه ماوراءبنفش خورشید به سطح زمین، خطراتی نظیر التهاب پوست، التهاب قرنیه، آب مروارید، چین‌دار شدن شبکیه، سرطان پوست و غیره را برای انسان دربرخواهد داشت.

باران‌های اسیدی:

از شسته شدن اکسیدهای گوگرد(SOX) و اکسیدهای ازت(NOX) موجود در هوا توسط نزولات جوی و ریزش آن بر سطح زمین به صورت اسید سولفوریک (H2SO4) و اسید نیتریک (HNO3)، باران‌های اسیدی حاصل می‌شود.

در هنگام آلودگی هوا، مصرف شیر بیش از همیشه توصیه می‌شود.

باران‌های اسیدی باعث تغییر کیفیت شیمیایی و اسیدی شدن خاک و آب‌های سطحی و زیرزمینی می‌شود. پخش و پراکنده شدن آلاینده‌ها در هوا سبب ایجاد باران‌های اسیدی در صدها کیلومتر دورتر از منابع تولیدشان می‌شود. مقدار این باران‌ها در طول ۱۶ سال گذشته به دنبال انقلاب صنعتی، ۱۶ برابر شده است. اگرPH آب به کمتر از ۵/۴ برسد، هیچ یک از آبزیان قادر به تولید مثل نخواهند بود.

وارونگی هوا:

در شرایط عادی، به ازای هر کیلومتر افزایش ارتفاع از سطح زمین، ۱۶ درجه از دمای هوا کاسته می‌شود. در چنین شرایطی بر اثر پراکندگی اتمسفری، آلاینده‌ها در هوا سیر صعودی خود را ادامه می‌دهند و در نتیجه غلظت آنها در هوا کم شده و آلودگی هوا کمتر می‌شود.

ولی در شرایط وارونگی با افزایش ارتفاع، درجه حرارت افزایش پیدا می‌کند. لذا بر اثر پایداری اتمسفر و عدم اختلاط هوا، آلاینده‌ها از سیر صعودی بازمانده و در سطح زمین باقی می‌مانند که این امر سبب تشدید آلودگی هوا می‌شود.

چه باید کرد؟

💥 هدف از اعلام روز ملی هوای پاک ایجاد حساسیت در بین اقشار مختلف جامعه بوده است و از آنجا که کلید اصلی کاهش آلودگی هوا، مشارکت مردمی و افزایش هماهنگی بین بخشی است این روز می تواند عامل مهمی در ایجاد این مشارکت و هماهنگی بین بخشی باشد

🌿کلید اصلی کاهش آلودگی هوا، مشارکت مردمی و افزایش هماهنگی بین‌بخشی است

برچسب ها:, , , , ,

بحث و گفتگو

اولین نظر دهنده باشید “۲۹ دی روز هوای پاک”